WESLEY MEURIS EN ZIJN DEFINITIE VAN KUNST

The World's most Important Artists_07.jpg

The World Most Important Artists, installatie 2007

 

De wereld is chaos maar wordt door Wesley Meuris (1977, Lier) kraaknet geordend. Dat is alvast de indruk die ik krijg bij een bezoek aan zijn tentoonstelling in de galerie van Annie Gentils te Antwerpen. Zij investeert al jarenlang in de bekendwording van deze kunstenaar. En Meuris is stilaan een vaste waarde aan het worden die richting geeft aan het profiel van de hedendaagse (Belgische) kunst, zo blijkt ondermeer uit zijn recente tentoonstelling in het MAC (Musée des Arts Contemporains) gevestigd in de sité van Grand Hornu te Mons. Het fundament van zijn oeuvre steunt op een structuur van parameters en pure conceptuele kunst met een strakke verfijnde vormgeving en een verhaal dat de wereld tart. Kunst is voor Meuris een verzamelpunt van maatschappelijke culturele stromingen waarvan hij de complexiteit onderzoekt, erkent en opnieuw vorm geeft in een classificatiesysteem. Onderwerpen als "Sexual Orientation and Women Sports" en "Communication between Earth and Not Earth" bevestigen deze context. De uitvoering van deze werken voltrekken zich in een herkenbare maar neutrale vormgeving met een bevreemdende omslag. Een stijf surrealisme? Kunst die kunst in vraag stelt of beter en positiever: die de knoop probeert te ontwarren waarin het fenomeen kunst zich heeft genesteld als deel van een marketing systeem gegroeid in een kapitalistische omgeving.

Staande voor een werk stapelen de vragen zich op. Wat te denken van een quasi leeg rek met legplanken geplaatst tegen een muur en voorzien van enkele met documenten gevulde bruine kartonnen dozen (Department of Art History) of een vitrinekast midden waar alles nog in moet worden uitgestald. Esthetisch in de uitvoering maar zonder een waardevolle herkenbare inhoud die het bestaan van rek en kast als meubel rechtvaardigt. Althans dat denken wij, gewillig als wij worden omgeleid door het uiterlijke. Maar sinds Duchamp wordt van de kijker meer verlangd dan het waarnemen van het uiterlijke. Als ik mijn Word programma open dan verschijnt er onderaan links op het computerscherm een applicatie app voorstellende een gesloten mappensysteem waarvan ik de inhoud niet kan lezen. Ik moet het systeem openen om het onzichtbare zichtbaar te maken. Zo is het ook bij Meuris.

Een van de werken stelt een doorschijnende van bubbelplastiek voorziene verpakkingsenvelop voor met daarin een geformatteerde documentenhouder waarop men enkel kan lezen dat het gaat om kunstmagazine uit de collectie van Mrs Recarda Vera. Er gaat een soort magie van uit. Wat zit er werkelijk in die verpakkingsenvelop? Wie is Mrs Recarda Vera? Allemaal onbeantwoorde vragen die normaliter in een tentoonstelling worden beantwoord zonder dat de kijker zichzelf moet bevragen. Vragen die in deze tentoonstelling misschien ook niet eens hoeven gesteld te worden want mogelijks gaat het hier om fictieve voorstellingen van een archiveringssysteem. Maar een vraag kan niet worden beantwoord als ze niet is gesteld tenzij wij genoegen nemen met de raadselachtigheid die in het werk verscholen zit. In die zin is de kunst van Meuris surrealistisch.

the great white journey.jpg

The Great White Journey, 2017

'

The Great White Journey' is een fotoprint op posterformaat. De foto laat ons een ijsberg zien aan de noordpoolcirkel die is bedrukt met een aantal informatieve gegevens. Hier komt men wel te weten waarover het gaat. De tekst zegt ons dat het gaat om de 'eerste biënnale' tentoonstelling op het zevende continent: Antarctica. De "open-air" tentoonstelling kan er bezocht worden bij min 30° C.  Hier is de poster als archiefdocument tevens het geleide voorwerp dat als enige deel uitmaakt van de 'gesuggereerde' tentoonstelling. Een staal van de conceptuele voorstelling van de onwerkelijkheid. Het werk heeft, bewust of niet, een connectie met ‘A Journey that wasn’t’, een film uit 2005 van de Franse kunstenaar Pierre Huyghe (1962, Parijs) die zijn fictief verhaal laat gebeuren op Antarctica zonder er ooit ook zelf te zijn geweest. Als de film van Huyghe bij Meuris bekend is, wat ik durf te vermoeden, dan is 'The Great White Journey'  bedoeld als een herdefinitie van deze creatie waarbij Meuris het verhaal heeft herleid tot een gegeven zonder overspelige scènes. In het andere geval leidt 'puur toeval' mij tot deze bedenking.

De grotere monumentale installaties en meubels, in de Franse taal omschreven als 'Modéles d'exposition', wat taalkundig beter uitdrukt wat er mee bedoeld wordt, zijn reconstructies van ruimtevolumes die ontstaan zijn bij de kunstenaar zelf al zou het best kunnen dat sommige modellen ook bestaan. Ze staan leeg, vol in hun architecturale soberheid. De leegte suggereert dat ze kunnen worden opgevuld. Maar met wat? Niet alle ruimtes en meubels zijn op dezelfde wijze geconstrueerd en ingericht wat wijst op verschillende types verzamelingen. Archivalia, kunst, water of diersoorten kunnen hun deel zijn. De leegte is gekoppeld aan een maximale expressie vorm. De glaswand is de spreekwoordelijke drempel die ons verplicht te observeren en in gedachten in te vullen. Wij kunnen er helaas zelf geen stukken aan toevoegen. Drempels en kunst, ze bestaan nog.

Als deze installaties worden opgevuld, een perceptie die we in gedachten moeten houden gelet op de functiebeschrijvingen die bij de installaties horen, dan veranderen de functies van zowel de inhoud als van de ruimtevolumes en creëren wij de vertrouwde voorstelling die onze wijze van kijken beïnvloed en vaak ook zal herdefiniëren en bepalen in het belang van een marketing systeem dat ons in zijn greep houdt. Kan kunst daaraan ontsnappen? Het is deze dualiteit die als een rode draad door het oeuvre van Wesley Meuris loopt.

Tot 29 oktober 2017

Roger D'Hondt

www.anniegentilsgallery.com

Post een commentaar

Optional