• Van ICC tot chocolaterie

    De krant De Morgen (21/12/2009) laat weten dat het voormalig Internationaal Cultureel Centrum (ICC) aan de Meir in Antwerpen op 27 maart 2010 een gloednieuwe bestemming krijgt: het heropent als “chocolaterie en brasserie”. Danny Devos, kunstenaar, stichtend lid en ex-voorzitter van het ‘ICC Stakeholder in een Omgeving voor Actuele Kunst’ reageert verbolgen:

     

    Ruim 10 jaar geleden, op 2 februari 1998 werd dat ICC gedurende 10 dagen bezet door een actiegroep van kunstenaars, uit protest tegen de plannen van de Vlaamse Regering om dit icoon van hedendaagse kunst in België zonder meer te sluiten.

    Het ICC werd door wijlen Koning Boudewijn, alweer na een toendertijds protest van kunstenaars, in 1970 'aan de kunstenaars geschonken' met de garantie dat de culturele bestemming van het gebouw gehandhaafd zou worden.

    In de jaren '70 en '80 ontpopte het ICC zich dan ook tot epicentrum van hedendaagse kunst en werd het een internationale springplank voor heel wat Belgische kunstenaars, en een ontmoetingsplaats voor toonaangevende buitenlandse avant-garde kunstenaars.

    Op een debat aan het eind van de 10-daagse bezetting in 1998 beseften toenmalig Minister van Cultuur Martens (CD&V), Antwerps cultuurschepen Antonis (CD&V) en Gouverneur Paulus (VLD) dat ze de kunstenaarsgemeenschap tegen het hoofd gestoten hadden en sloegen ze de handen in elkaar om de intussen opgerichte belangenbehartiger van de Beeldende Kunstenaars, het NICC, te ondersteunen.

    Wegens dringende restauratiewerken in het ICC zocht het NICC toen elders onderdak. De wens van wijlen Koning Boudewijn evenwel indachtig beloofden de overheden de identiteit van het ICC te bewaren en een culturele bestemming te garanderen. Als inzet kreeg alvast de Antwerpse stadsvzw 'Antwerpen Open' er royale lokalen toegewezen.

    Tijdens de ambtstermijn van Minister van Cultuur Anciaux (Spirit/SP.A) bleef het buiten een discussie over het meubilair, stil rond het ICC. Er kwam weliswaar een inhaalbeweging voor de Beeldende Kunst, en een Kunstendecreet dat ondermeer de instellingen een professioneel kader zou bieden. Blijkbaar niet voor het ICC.

    Kersvers Minister van Cultuur Schauvliege (CD&V) is nog maar net geïnstalleerd, en met stille trom herrijst daar het ICC, als chocolaterie en brasserie.

    Ik kan aannemen dat volgens Minister Schauvliege chocolade de mensen dichter bij elkaar brengt dan hedendaagse kunst dat doet. Persoonlijk vind ik dit evenwel een belediging. In de hoop dat andere kunstenaars dat ook vinden kijk ik uit naar 27 maart 2010 voor een volgende veldslag in de Revolutionaire Strijd tegen het Culturele Onrecht in België.

     

    Danny Devos

     

  • Gagarin

    Wilfried Huet (°1940 Antwerpen) is een bezige bij in de hedendaagse kunstwereld. Jarenlang (1981-1991) was hij de drijvende kracht achter de Galerij van de Academie (GA) in het dorpje Waasmunster, gelegen langs de E40 tussen Gent en Antwerpen. In 2000 was hij de bedenker van het ‘kunst/tijd/schrift’: Gagarin, de kunstenaars in hun eigen woorden. Het concept is even simpel als duidelijk; kunstenaars publiceren hun eigen geschriften met als speciale notie ofwel in opdracht geschreven voor Gagarin of nooit eerder gepubliceerde teksten. Sommige bijdragen zijn te beschouwen als kunstwerken op zich, andere zijn de perfecte aanvulling van…. en verduidelijken visies die niet altijd opgemerkt worden in het oeuvre van de kunstenaars. Gagarin is geen uitzondering, maar de volgehouden inspanning van de uitgever/redacteur Wilfried Huet en de conceptuele maar sobere lay-out maken dat het tijdschrift een collectors item is geworden. Getuige daarvan de aankopen door wereldbekende musea en bibliotheken.

    Het concept is ontstaan uit de woorden van conceptueel kunstenaar John Baldessari: “Spreken over kunst is geen kunst. Spreken kan kunst zijn, maar dan is het geen spreken over kunst”. Zuiverder kan het niet verwoord worden. 

    In het SMAK te Gent wordt de volledige editie van Gagarin tentoongesteld. Vanaf het eerste nummer tot heden (nr. 19) is Gagarin blad per blad in een tijdsband aan elkaar geplakt. Niet de meest gebruiksvriendelijke wijze om een tijdschrift te lezen waarvan het pocket formaat veel beter in de hand ligt. Het tijdschrift wordt zo een statisch geheel, wat zeker niet de bedoeling kan zijn geweest bij het bedenken van het concept. Zelfs al gaat het om teksten, de gevoelswaarde van een boek is helemaal weg. Maar gelukkig worden de zalen ook aangevuld, op even sobere wijze als het concept van het tijdschrift, met werken van kunstenaars die aan Gagarin hun medewerking hebben verleend. Op geen enkel ogenblik wordt de aandacht van het tijdschrift afgewend. Bovendien organiseren het SMAK en Gagarin op 13 maart in het museum een nachtelijke happening die volledig in het teken zal staan van het tijdschrift. Performances, lezingen, filmvertoningen, een concert door Manfre Du Schu (°1959 Wenen) en een panel gesprek moeten het 10 jarig bestaan van Gagarin en een toekomstige samenwerking met het SMAK in de verf zetten.

    Roger D’Hondt

    www.gagarin.be